Ταξίδι σε άλλες εποχές μέσω της πλούσιας συλλογής αντικειμένων καθημερινής χρήσης

Το Λαογραφικό Μουσείο Πετροκεράσων βρίσκεται στο χωριό Πετροκέρασα, ένα παραδοσιακό χωριό της Θεσσαλονίκης. Το μουσείο αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό σημείο της περιοχής, παρουσιάζοντας την καθημερινή ζωή, τις παραδόσεις και την ιστορία των κατοίκων της περιοχής.

Το μουσείο δημιουργήθηκε από την τοπική κοινότητα και τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους με σκοπό να διατηρήσει την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά των Πετροκεράσων. Με την πάροδο του χρόνου, συγκεντρώθηκαν αντικείμενα που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ζωής των προηγούμενων γενεών. Η ίδρυση του μουσείου έχει ως στόχο τη διατήρηση και προβολή αυτής της κληρονομιάς, προσφέροντας στους επισκέπτες μια ολοκληρωμένη εικόνα της αγροτικής ζωής των παλαιότερων εποχών.

Το Λαογραφικό Μουσείο Πετροκεράσων φιλοξενεί πλούσιες συλλογές από αντικείμενα καθημερινής χρήσης, εργαλεία και εξοπλισμό που χρησιμοποιούνταν στις αγροτικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες. Στα εκθέματα περιλαμβάνονται επίσης παραδοσιακές ενδυμασίες, οικιακά σκεύη, έπιπλα και διακοσμητικά αντικείμενα, που συνθέτουν την εικόνα ενός παραδοσιακού ελληνικού χωριού.

Μέσα από τις εκθέσεις του, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να δουν από κοντά πώς ήταν οργανωμένη η ζωή σε ένα αγροτικό περιβάλλον, πώς γινόταν η παραγωγή και η επεξεργασία των προϊόντων, καθώς και πώς ήταν η καθημερινότητα των ανθρώπων. Το μουσείο δίνει έμφαση στη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας του χωριού και της ευρύτερης περιοχής, προσπαθώντας να μεταφέρει στις νεότερες γενιές τις αξίες και τις παραδόσεις των προγόνων τους.

Το λαογραφικό μουσείο στεγάζεται στις αίθουσες του Δημοτικού Σχολείου που βρίσκεται απέναντι από την εκκλησία του χωριού.

Γαλιάργα

Η “Γαλιάγρια”, είναι παραδοσιακό εργαστήριο εξαγωγής και παρασκευής κεριού, ίσως το μοναδικό στην Ελλάδα φτιαγμένο από ξύλο με μεταλλικό κοχλία.

Σε αυτό το εργαστήριο οι μελισσοκόμοι για χρόνια έβγαζαν το κερί από τις κερήθρες για να φτιάξουν το γνήσιο μελισσοκέρι.

Η “Γαλιάγρια” των Πετροκεράσων έχει χαρακτηρισθεί ως νεότερο μνημείο από την εφορία νεότερων μνημείων Θεσσαλονίκης.

Ο επισκέπτης μπορεί να φθάσει εκεί ακολουθώντας τα πλακόστρωτα σοκάκια του χωριού.

Το κτήριο ανακαινίσθηκε πρόσφατα και είναι επισκέψιμο μετά από συνεννόηση με την Τοπική Κοινότητα Πετροκεράσων.

Στο παραδοσιακό χωριό με τη χαρακτηριστική μακεδονίτικη αρχιτεκτονική, μπορεί κανείς να επισκεφθεί και το εργαστήριο παρασκευής (αποστακτήριο) παραδοσιακού τσίπουρου από τοπικές και άλλες ποικιλίες σταφυλιών.

Είναι ένα έθιμο που κρατάει πολλά χρόνια και παράγει διπλοβρασμένο τσίπουρο αλλά και τοπικό μπρούσκο κρασί. Το αποστακτήριο λειτουργεί τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο κάθε έτους, που είναι η εποχή που οι παραγωγοί βράζουν τα τσίπουρα.

Αλευρόμυλος

Γ.Π.Σ. Πετροκεράσων “Η Αγία Τριάς”.

Ο αλευρόμυλος βρίσκεται στην πλατεία του χωριού και είναι κτισμένος στις αρχές του προηγούμενου αιώνα.

Ο Γεωργικός Πιστωτικός Συνεταιρισμός Πετροκεράσων ιδρύθηκε το 1923-24 και η απόφαση για την αγορά και εγκατάσταση του αλευρόμυλου πάρθηκε δυο χρόνια αργότερα (1926).

Για δεκαετίες ολόκληρες ο αλευρόμυλος εξασφάλιζε στους κατοίκους των Πετροκεράσων το πολύτιμο αλεύρι για το ψωμί, τις πίτες και τις άλλες παραδοσιακές λιχουδιές, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα και ένα μόνιμο έσοδο για τον συνεταιρισμό.

Οι εξωτερικές όψεις και η στέγη του ανακαινίσθηκαν πριν από μερικά χρόνια ενώ ο εσωτερικός χώρος ανακαινίσθηκε πρόσφατα και είναι πλέον επισκέψιμος μετά από συνεννόηση με την Τοπική Κοινότητα Πετροκεράσων

Το Μνημείο του Ολοκαυτώματος του 1821 στα Πετροκέρασα

Τα Πετροκέρασα την εποχή εκείνη αριθμούσαν 500 οικογένειες και υπέστησαν πραγματικό Ολοκαύτωμα από τους Τούρκους, που έλαβε χώρα από το τέλος Μαΐου έως αρχές Ιουνίου του 1821.

Οι Αγαρηνοί σκότωσαν τους γέροντες του χωριού σε παρακείμενο ρέμα, πυρπόλησαν τον τόπο και πούλησαν 400 Πετροκερασιώτες ως σκλάβους στα σκλαβοπάζαρα της Θεσσαλονίκης.

Το Πηγάδι της Ναννούδας στα Πετροκέρασα

Βρίσκεται λίγο πιο κάτω από την παιδική χαρά, πενήντα μέτρα από την πλατεία του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση στο πηγάδι που υπήρχε εκεί έπεσε και πνίγηκε η Ναννούδα (Άννα > Αννούδα > Ναννούδα), την ημέρα που μπήκαν οι Τούρκοι στο χωριό κατά την επανάσταση της Χαλκιδικής τον Μάιο του 1821. Από τότε το πηγάδι έφερε τιμητικά το όνομα της: «τ’ς Ναννούδας του π’γάδ’».

Το πηγάδι βρισκόταν στο σημείο αυτό μέχρι το 1960 όταν και το σκέπασε η κοινότητα ύστερα από πνιγμό, λόγω ατυχήματος, ενός κατοίκου του χωριού. Η μικρή πλατεία, το μνημείο και το ομοίωμα του πηγαδιού που υπάρχουν σήμερα στο σημείο αυτό, έγιναν από την κοινότητα το 1998 για να θυμούνται οι κάτοικοι και να μαθαίνουν οι επισκέπτες την πλούσια ιστορία των Πετροκεράσων.

Ο Ναός του Προφήτη Ηλία στα Πετροκέρασα

Ιστορικό και πολιτιστικό θρησκευτικό μνημείο που χρονολογείται στο 1810

Ο Ναός του Προφήτη Ηλία στα Πετροκέρασα είναι ένα ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο που χρονολογείται στο 1810. Χτίστηκε στα ερείπια μιας παλαιότερης εκκλησίας που είχε καταρρεύσει λόγω σεισμού στα μέσα του 18ου αιώνα. Το κτίσμα διακρίνεται για την αρχιτεκτονική του και την αισθητική του, προσφέροντας μια αίσθηση της παράδοσης και της ιστορίας της περιοχής.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του ναού είναι οι εξαιρετικά φιλοτεχνημένες αγιογραφίες και οι εικόνες που κοσμούν τον εσωτερικό του χώρο. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζουν η «Παναγία η Οδηγήτρια» και η «Παναγία με τις μαχαιριές». Η δεύτερη εικόνα φέρει χαρακτηριστικά σημάδια από τα ξίφη των Τούρκων, οι οποίοι κατέστρεψαν το χωριό, προσδίδοντας στη συγκεκριμένη εικόνα μια ισχυρή ιστορική και συμβολική σημασία.

Ο ναός του Προφήτη Ηλία λειτουργεί ως πνευματικός τόπος για τους κατοίκους των Πετροκεράσων, καθώς και ως σημείο αναφοράς για την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής. Οι εκδηλώσεις και οι θρησκευτικές τελετές που πραγματοποιούνται εκεί ενισχύουν τη σύνδεση της κοινότητας με την παράδοση και την πίστη τους.

Πηγή: Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Δήμος Λαγκαδά, Κοινότητα Πετροκεράσων